Το Ρέικι είναι μία ενεργειακή, ολιστική μέθοδος θεραπείας, ιαπωνικής προέλευσης, που λειτουργεί με εναπόθεση των χεριών. Ανακαλύφθηκε από τον Μικάο Ουσούι στις αρχές του 20ού αιώνα.

Σε αντίθεση με πληροφορίες που αναφέρουν τον Μικάο Ουσούι ως χριστιανό κληρικό, διδάκτορα θεολογίας, ή και πρύτανη, έρευνες1 δείχνουν ότι ο Μικάο Ουσούι ανατράφηκε στο πλαίσιο του βουδισμού τεντάι, όμως ασπάστηκε τελικά μάλλον τον βουδισμό σινγκόν, ενώ έτρεφε ενδιαφέρον για τον χριστιανισμό και τον ζεν βουδισμό. Ήταν ένας άνθρωπος με ευρύ πνεύμα και δίψα για γνώση και μεταφυσική αναζήτηση, που ταξίδεψε πολύ, μελέτησε τα πνευματικά θέματα, ενώ, από γραμματέας δημάρχου του Τόκιο, κατέληξε να γίνει ένας επιτυχημένος επιχειρηματίας, τον οποίο κάποιες ατυχείς επαγγελματικές συγκυρίες οδήγησαν στο να εγκαταλείψει τις επιχειρήσεις και να γίνει βουδιστής μοναχός. Στη συνέχεια, στο πλαίσιο των θρησκευτικών-μεταφυσικών του εμπειριών, και με την ιδέα της θεραπείας χαραγμένη μέσα του από την παιδική του ηλικία, τότε που μελετούσε θεραπευτικά συστήματα στον βουδιστικό ναό Τεντάι του όρους Κουράμα, ήρθε σε επαφή με την ενέργεια του Ρέικι και, σε συνδυασμό με συγκεκριμένα μάντρα, στα οποία κάποια στιγμή πρόσθεσε και σύμβολα, δημιούργησε ένα ιδιαίτερο θεραπευτικό σύστημα.

Η λέξη ‘Ρέικι’ αποτελείται από δύο κινέζικα ιδεογράμματα (κάντζι), το ‘Ρέι’ και το ‘Κι’. Κάθε κινέζικο ιδεόγραμμα έχει περισσότερες από μία σημασίες, ανάλογα με τα συμφραζόμενα. Το ‘Ρέι’ μπορεί να σημαίνει το συμπαντικό, το άγιο, το πνευματικό, τη δωρεά, το αόρατο πνεύμα, ενώ το ‘Κι’, το πνεύμα, την ψυχή, την καρδιά, τον σκοπό, τη διάθεση, την ιδιοσυγκρασία, την ατμόσφαιρα (ως ποιότητα που περιβάλλει πχ ένα άτομο, ένα θεατρικό εργο, ένα έργο τέχνης ή έναν χώρο). Στον συγκεκριμένο συνδυασμό ιδεογραμμάτων, το ‘Ρέι’ θεωρείται ότι σημαίνει την (πρωταρχική) πηγή ενέργειας του σύμπαντος, ενώ το ‘Κι’ τη ζωτική ενέργεια που διαπερνά και εμψυχώνει τα πάντα γύρω μας κι εμάς τους ίδιους.

Το ‘Ρέικι’ μεταφράζεται συνήθως ως ‘ζωτική συμπαντική ενέργεια’, έκφραση, που, αν και ενδέχεται να το περιορίζει νοηματικά, μας βοηθά να έχουμε έναν κοινό κώδικα συνεννόησης. Η θεραπεία μέσω της συμπαντικής ενέργειας με εναπόθεση των χεριών θεωρείται πως προϋπήρχε σε όλους τους ανεπτυγμένους πολιτισμούς της αρχαιότητας. Μάλιστα, φαίνεται πως την εποχή που ζούσε ο Μικάο Ουσούι, στην Ιαπωνία υπήρχαν και άλλες μέθοδοι θεραπείας, του ίδιου τύπου, με την ονομασία Ρέικι. Πιθανολογείται ότι ο Μικάο Ουσούι δημιούργησε τη θεραπευτική του μέθοδο, εμπνεόμενος από διάφορες παρόμοιες τεχνικές μετάδοσης ενέργειας. Για όλους αυτούς τους λόγους, θα δούμε πολλές φορές να γράφεται ότι ο Μικάο Ουσούι ‘ξανα-ανακάλυψε’ και όχι ‘ανακάλυψε’ το Ρέικι. Λέγεται ότι το Ρέικι αποκαλύφθηκε στον Ουσούι μέσα σε μια ροή πνευματικού φωτός, που τον διαπέρασε από την κορυφή του κεφαλιού, στο Κουράμα, το ιερό όρος του βουδισμού, μετά από μία περίοδο προσευχής και νηστείας 21 ημερών. Ο ίδιος συνδύασε αυτην την ενέργεια, την οποία φαίνεται πως έλαβε ως μύηση, αρχικά μόνο με μάντρα, στα οποία κάποια στιγμή στη συνέχεια προστέθηκαν και σανσκριτικά σύμβολα. Από αυτήν την άποψη, το Ρέικι του Ουσούι αποτελεί στην πραγματικότητα ένα πρωτότυπο θεραπευτικό σύστημα, του οποίου η πατρότητα του ανήκει και που ο ίδιος μάλιστα ονόμασε Ουσούι Ρέικι Ριόχο (δηλ.: Θεραπευτικό Σύστημα Ρέικι του Ουσούι), για να το διαχωρίσει από τα υπόλοιπα ‘Ρέικι’ που υπήρχαν.

Το Ρέικι έχει τις ρίζες του στην παραδοσιακή κινέζικη ιατρική και το Τσι Κουνγκ. Το Τσι Κουνγκ είναι ένα σύστημα τεχνικών, που αποβλέπουν στο να ελέγχουμε την κυκλοφορία της ενέργειας στο σώμα μας. Κάποιες από αυτές τις τεχνικές συνδέονται με τις πολεμικές τέχνες, όπως το Τάι Τσι, ενώ κάποιες άλλες έχουν να κάνουν με μεθόδους αναπνοής, οραματισμού και ενεργειακού μασάζ χωρίς άγγιγμα.

Γνωρίζουμε με βεβαιότητα ότι ο Μικάο Ουσούι άρχισε να εκπαιδεύεται, από την παιδική ηλικία, στο Κίκο, που αποτελεί την ιαπωνική εκδοχή του κινέζικου Τσι Κουνγκ. Ανά τους αιώνες, η Κίνα έπαιζε έναν σημαντικό ρόλο πολιτιστικού και θρησκευτικού προτύπου για την Ιαπωνία, η οποία ανέκαθεν είχε την τάση να δέχεται και να αφομοιώνει τις ξένες επιρροές με τέτοιον τρόπο, ώστε να δημιουργεί ένα αποτέλεσμα με προσωπικό χαρακτήρα, που, σε πολλές περιπτώσεις, υπερείχε από το αρχικό ερέθισμα. Στην περίπτωση του ιαπωνικού Ρέικι, όπως αναφέρει και ο Γάλλος δάσκαλος Ζαν-Πιερ Συπέν, η πρωτοτυπία του σε σχέση με το κινέζικο Τσι Κουνγκ είναι ότι βασίζεται σε ενεργειακούς συντονισμούς με σύμβολα και μάντρα, που δίνονται με μυήσεις.

Το Ρέικι έχει επιρροές από τον ταοϊσμό, τον βουδισμό και τον σιντοϊσμό, την πιο αρχαία θρησκεία της Ιαπωνίας. Ωστόσο, το Ρέικι δεν είναι θρησκεία, ούτε θέλει να υποκαταστήσει καμία απ΄αυτές. Είναι ένα θεραπευτικό σύστημα,  το οποίο αποτελεί ταυτόχρονα και πνευματικό μονοπάτι εσωτερικής εξέλιξης. Και τα δύο απευθύνονται σε άτομα κάθε θρησκεύματος, ακόμα και σε εκείνα που, σε αντίθεση με την πνευματικότητα του εμπνευστή και δημιουργού του, δεν ασπάζονται καμία θρησκεία ή δεν έχουν καμία πίστη. Είναι αυτόνομο, και η λειτουργία του δεν εξαρτάται από την ύπαρξη, ή μη, μεταφυσικών αναζητήσεων του θεραπευτή ή του θεραπευόμενου. Πρόκειται για ένα θεραπευτικό σύστημα (αυτο)βοήθειας, που μας επανασυνδέει με την πρωταρχική πηγή της ζωτικής ενέργειας και μας μαθαίνει να (ξαν)αγαπάμε τον εαυτό μας και τα άλλα πλάσματα της Δημιουργίας, προκειμένου να δημιουργήσουμε έναν καλύτερο κόσμο, όπως το ήθελε ο ίδιος ο Ουσούι.

Το Ρέικι ως θεραπευτικό σύστημα υπάγεται στις λεγόμενες ‘εναλλακτικές θεραπείες’, όπως τα αυστραλιανά ανθοϊάματα, τα ανθοϊάματα του Μπαχ, η ομοιοπαθητική, η ρεφλεξολογία, το σιάτσου κτλ. Υπάρχει όμως μία σημαντική διαφορά, που είναι η εξής: η δυνατότητα να εφαρμόζει κανείς το Ρέικι ως θεραπευτής, στον εαυτό του ή τους άλλους, δίνεται από έναν δάσκαλο μέσω ενεργειακού συντονισμού και δεν βασίζεται στην εκμάθηση μίας συγκεκριμένης εκπαιδευτικής ύλης, όπως συμβαίνει με τα παραπάνω θεραπευτικά συστήματα. Από κει και πέρα, η εξέλιξη αυτής της δυνατότητας και ο βαθμός αυτής της εξέλιξης εξαρτώνται από την προσωπική προσπάθεια του καθενός, η οποία περιλαμβάνει, πρώτα-πρώτα, δουλειά με τον εσωτερικό εαυτό σε συνδυασμό με πολλή-πολλή εξάσκηση και κατά δεύτερο λόγο απόκτηση θεωρητικής γνώσης. Με δυο λόγια, χρειάζεται να υπάρχει όσο το δυνατόν περισσότερη ενασχόληση με το αντικείμενο. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι το Ρέικι είναι η πιο ενεργειακή από τις ενεργειακές θεραπείες.

Η “δουλειά με τον εσωτερικό εαυτό” δεν είναι μόνο η προϋπόθεση για την ενδυνάμωση και ανάπτυξη της δυνατότητας να εφαρμόζουμε το Ρέικι στον εαυτό μας και τους άλλους, ως θεραπευτές. Είναι επίσης η προϋπόθεση για να είμαστε όσο το δυνατόν καλύτεροι δέκτες του Ρέικι ως θεραπευόμενοι. Αυτή η “δουλειά με τον εσωτερικό εαυτό” έχει να κάνει, μεταξύ άλλων, με την τήρηση των πέντε αρχών του Ρέικι, τις οποίες διατύπωσε αρχικά ο αυτοκράτορας Μεϊτζι και υιοθέτησε στη συνέχεια ο Μικάο Ουσούι. Αυτές οι πέντε αρχές, ή Αρχές Ζωής, έχουν αποκρυπτογραφηθεί και μεταφραστεί από τα ιαπωνικά, από τον Γερμανό δάσκαλο του Ρέικι, Φρανκ Αργιάβα Πέτερ, και τη Γιαπωνέζα γυναίκα του και επίσης δασκάλα του Ρέικι, Τσέτνα, και είναι οι εξής:

1) Απελευθερώσου από κάθε συναίσθημα θυμού.
2) Απελευθερώσου από κάθε συναίσθημα ανησυχίας.
3) Δείξε ευγνωμοσύνη.
4) Δούλεψε ποιοτικά και σε βάθος, μέσα κι έξω σου.
5) Δείξε καλοσύνη.

Ο Μικάο Ουσούι έλαβε αυτές τις αρχές από τον αυτοκράτορα Μεϊτζι, ο οποίος κυβερνούσε την Ιαπωνία στα τέλη του 19ου αιώνα προσπαθώντας να δώσει μια πνευματική κατεύθυνση στον λαό του.

Σύμφωνα με τον Γερμανό δάσκαλο του Ρέικι, Βάλτερ Λύμπεκ, για να κατανοήσουμε την ουσία αυτών των Αρχών ζωής, χρειάζεται να διεισδύσουμε στην εσωτερική τους διάσταση. Να μην προσκολληθούμε στο γράμμα τους, αλλά να προσπαθήσουμε να συλλάβουμε το βαθύτερο πνεύμα τους και τα διάφορα επίπεδα ερμηνείας τους. Κάτω από ένα τέτοιο πρίσμα, οι πέντε αρχές του Ρέικι θα μπορούσαν να ερμηνευτούν ως εξής:

Ζώντας στο εδώ και τώρα με πλήρη συνείδηση,

Όσον αφορά το πού τοποθετείται, ή αν έχει καν θέση, σε σχέση με την κλασική ιατρική, χρειάζεται να πούμε ότι πρόκειται για μία συμπληρωματική ή παράλληλη μέθοδο θεραπείας. Αυτό σημαίνει ότι δεν καταργεί, αλλά συμπληρώνει, την κλασική ιατρική και μπορεί να εφαρμοστεί πολύ άνετα παράλληλα με αυτήν. Το Ρέικι είναι ‘ολιστική θεραπεία’, όρος που σημαίνει ότι ο άνθρωπος αντιμετωπίζεται όχι μόνο ως σωματική υπόσταση, που αν ασθενήσει σε κάποιο σημείο της αρκεί να της χορηγηθεί κάποια φαρμακευτική ουσία για να θεραπευτεί, αλλά ως ένα ‘όλον’, αποτελούμενο, εκτός από το φυσικό σώμα, και από άλλα ενεργειακά, όπως το συναισθηματικό, το νοητικό, το πνευματικό... Αυτό σημαίνει ότι όταν διαταράσσεται η ισορροπία σε ένα από αυτά τα επίπεδα, ο άνθρωπος ασθενεί εκδηλώνοντας ανάλογα συμπτώματα και στα υπόλοιπα.

Το Ρέικι δεν υποκαθιστά την κλασική ιατρική, ούτε αποτελεί ιατρική θεραπεία. Ο θεραπευτής Ρέικι δεν κάνει διάγνωση, εκτός και αν είναι ο ίδιος ειδικευμένος γιατρός, ούτε παρεμβαίνει στην πιθανή ιατρική αγωγή που ενδέχεται να έχει συστήσει στον θεραπευόμενο ο γιατρός του. Το Ρέικι είναι ακίνδυνο, συνδυάζεται επιτυχώς με όλες τις υπόλοιπες εναλλακτικές θεραπείες, αλλά και με την ίδια την κλασική ιατρική, ενισχύοντας τη δράση και τα αποτελέσματά τους. Ωστόσο, δεν είναι απαραίτητο ο άνθρωπος να ασθενήσει για να καταφύγει σ΄αυτό.

Βιβλιογραφία
Jean-Pierre Chupin, Reiki, le livre du Maître, εκδ. Alphée, 2006
Walter Lübeck - Frank Arjava Petter - William Lee Rand, La Quintessence du Reiki, εκδ. Niando, 2002
Frank Arjava Petter, Ρέικι, η Κληρονομιά του Dr Usui, εκδ. Διόπτρα, 2001